Historia komputerów

Era Intela – Intel 4004 , Intel 8008, Intellec, Micral N

Pierwszy mikroprocesor Intel 4004

15 listopada 1971 r. firma Noyce’a i Moore’a Intel Corporation wypuściła na rynek  swój pierwszy zestaw mikroczipów serii 4000, nazwany roboczo MSC-4. W skład zestawu weszły mikroczipy 4001, 4002, 4003 oraz 4-bitowy 4004, który został nazwany mikroprocesorem. Pierwszy mikroprocesor w dziejach elektroniki kosztował  200 dolarów.

Mikroczipy wyprodukowano na zlecenie japońskiej firmy Busicom. Zostały zastosowane w ich nowoczesnym kalkulatorze biurkowym Unicom 141P, wypuszczonym na rynek w 1972 r.

 


Kalkulator Unicom 141P 1972 r. (fot. Michael Holley)

Zgodnie z umową, jaką zawarł Robert Noyce z Japończykami, zrzekli się oni praw do wyłączności na nowy wynalazek za 60 tys. dolarów. Dzięki temu Intel mógł sprzedawać licencję na i4004 innym firmom produkującym elektronikę. No i zarabiać wielokrotność tego, co zapłacił Japończykom. W 1972 r. Noyce, chyba jako jedyny, miał wizję tego co przyniesie era mikroprocesorów (pisałem o tym w poprzednim tekście) ale nawet on nie mógł przypuszczać, że po 50 lat procesory Intela będą w każdym biurze, niemal każdym domu, nie tylko w USA, ale na całym świecie.

 

Twórcy i4004

Twórcami, czy raczej wynalazcami i twórcami pierwszego mikroprocesora byli czterej pracownicy Intela. Ted Hoff, który pierwszy wymyślił koncepcję umieszczenia w pojedynczej, programowalnej “kości” (mikroczipie) jednostki centralnej, pamięci RAM, ROM i urządzeń wejścia/wyjścia, czyli zrobienia jednej kości, która spełniała będzie wszystkie zadania komputera. Stan Mazor, który współpracował z Hoffem, napisał oprogramowanie do mikoprocesora. Masatoshi Shima, który opracował koncepcję układów logicznych i Federic Faggin, lider zespołu pracującego nad i4004, który opracował metodę tworzenia bramek logicznych w krzemie.


Mikroprocesor Intel 4004 (fot. wikipedia.org)

Intel 4004 był robiony z myślą o kalkulatorach Busicomu, ale nowym wynalazkiem zainteresowała się agencja kosmiczna NASA. Mikroprocesory i4004 zostały wykorzystane m.in. w sondzie Pionieer 10, która w 1973 r. dotarła na orbitę Jowisza, gdzie wykonała 300 pionierskich zdjęć planety, a później opuściła nasz  Układ Słoneczny. Intel 4004 stał pierwszym procesorem, który wyleciał poza nasz Układ Słoneczny.

Intel 8008

W pierwszych latach działalności Intel był przede wszystkim producentem pamięci półprzewodnikowych. Stworzenie mikroprocesora i jego produkcja, początkowo była działalnością dodatkową przedsiębiorstwa. Mikroprocesor był nowością na rynku, produktem niestandardowym, o niewielkiej możliwości zastosowania. Federic Faggini stał się głównym twórcą i promotorem pierwszych mikroprocesorów i to on naciskał na szefów Intela, aby na poważnie zajęli się rozwojem i produkcją mikroprocesorów.


Mikroprocesor Intel 8008 (fot. ze strony www.pldos.pl)

W tym samym czasie, kiedy zaczynano pracę nad mikroczipem dla Busicomu, w Intelu pracowano również nad zleceniem firmy Computer Terminal Corporation, która zamówiła procesora 8 -bitowy do komputera Datapoint 2020. Procesor otrzymał roboczą nazwę 1201. Miał to być pierwszy mikroprocesor Intela, ale w pewnym momencie głównego inżyniera projektu przeniesiono do innych zadań i to i4004 został pierwszy ukończony. Zespół Fagginiego wrócił do pracy nad 1201 i ukończył projekt w 1972 r., ale CTC zrezygnowało z procesora intelowskiego montując w Datapoint 2020 standardowy procesor z układów scalonych TTL.. Ponieważ 1201 był procesorem 8-bitowym otrzymał nazwę i8008. CTC odsprzedało prawa do 8008 i w ten sposób Intel mógł sprzedawać mikroprocesor innym klientom.

Intellec-4, Intellec-8

Mikroprocesor i8008 był procesorem bardziej wydajnym od i4004, ale wydajnie działał tylko  w układach, dla których został zaprojektowany. Aby zastosować go w innych urządzeniach konieczne było tworzenie odpowiedniego oprogramowania. Ten problem oraz cena 360$ nie przyciągały klientów. Do prostych zastosowań klienci kupowali dużo tańszy i niewiele mniej wydajny układ i4004.

Aby zwiększyć sprzedaż i8008 powstał pomysł, by stworzyć komputer, który pozwalałby inżynierom i programistom na pisanie i testowanie  oprogramowania zgodnego z intelowskimi procesorami. W 1973 r. wypuszczono na rynek dwie maszyny pod nazwą Intellec. Intellec-4 z procesorem i4004 i Intellec-8 z procesorem i8008. Ten ostatni kosztował – 2398$. Intellec-8 nie był komputerem przeznaczonym do szerokiej, konsumenckiej sprzedaży, mimo to przyniósł on więcej zysków niż sprzedaż samych procesorów i8008

.

Mikrokpomputer Intela Intellec-8 1973 r. (fot. ze strony www.computinghistory.org.uk)

Intellec Intela był pierwszym w historii komputerem IV generacji czyli komputerem wykorzystującym mikroprocesory, a nie, jak często się podaje, Altair 8800, wyprodukowany rok później.

Mikroprocesor i8008 sam w sobie był udanym produktem, ale, żeby użyć go jako kompleksowy system informatyczny, wymagał dodatkowo około 20 układów scalonych, co powodowało, że konstruowanie takiego systemu  przestawało być opłacalne. Dlatego Faggini opracował nowy model mikroprocesora i8080,  który znalazł szersze zastosowanie. O tym za tydzień.

Micral N

Jedynym komputerem, w którym zastosowano i8008, a który był  produkowany przez kilka lat był Micral N. Początkiem roku 1973 we Francji, na zlecenia firmy R2E, inżynier informatyk Francois Gernelle zaprojektował komputer Micral N i wykorzystał w nim procesor  Intela. Pracował z prędkością 50 tys. operacji na sekundę, początkowo wyposażony był w teleprinter (dalekopis) i czytnik kart perforowanych, później zastąpiono teleprinter monitorem z klawiaturą i wyposażono Micral N  w czytnik dyskietek 8- calowych oraz dysk twardy o pojemności 5MB. Oprogramowanie napisał Philippe Kahn, w projekcie brał też udział właściciel R2E Adre Troung Thi.


Mikrokpomputer Micral N 1973 r. (fot. ze strony www.connexionfrance.com)

Komputer był skonstruowany na potrzeby badań dla Instytutu Badań Rolniczych i kosztował 8500 franków. Micral N i kolejne jego wersje produkowano do 1981 roku, kiedy to Troung Thi sprzedał swoją firmę największemu koncernowi informatycznemu we Francji Grupie Bull.

Intellec był pierwszym mikrokomputerem w historii, ale był to produkt skierowany do profesjonalistów, natomiast Mistral N był pierwszy komputerem komercyjnym na świecie  i pierwszym mikrokomputerem produkowanym w Europie.

Ciekawostka

Intel jest największym producentem procesorów na świecie, szacuje się, że prawie 70% komputerów posiada “na pokładzie” intelowski wynalazek. Ale Intel produkuje przecież urządzenia, które znajdują się w skrzynce komputera czy w obudowie laptopa, jednym słowem są niewidoczne dla konsumentów. Jak osiągnąć rozpoznawalność marki, skoro twoje produkt są “niewidoczne” dla konsumenta i same loga na procesorze nie widzi nikt, poza tymi, którzy montują urządzenie lub je serwisują?


Logo Intela Inside (fot. Domena publiczna)

Otóż początkiem lat 90. ubiegłego wieku marketingowcy Intela wymyślili hasło “Intel Inside”. Zaoferowali oni producentom sprzętu 6% rabatu na procesory, uzyskane środki  zdeponowali w specjalnym funduszu. Z tego funduszu pokrywali 50% wydatków producenta sprzętu na reklamę. A co w zamian? Tylko mała naklejka, którą producent naklei na obudowę PC-ta lub obok klawiatury laptopa. Któż by odmówił? Nie dosyć, że rabat, to jeszcze dopłata do reklamy. Akcja była kontrowersyjna, zwłaszcza dla księgowych Intela, ponieważ kosztowała niebagatelną sumę 100 mln dolarów! Czy się to firmie opłaciło?

 Teraz z perspektywy ponad 25 lat wiemy, że tak. Marka Intel stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych na świecie. Któż nie spotkał komputera z taka nalepką?

Jeżeli ktoś taki się znajdzie, niech napisze do mnie. Podzielę się jego doświadczeniem w kolejnym tekście.

 

G. Shamot

 

 

 

Źródła
=================
Walter Isaacson – The Innovators.
The History of Intel Processors
http://www.pldos.pl/bogus/hardware/procesory/intel
http://www.computinghistory.org.uk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.