Historia komputerów

Era Intela – BASIC, Microsoft i narodziny współczesnego oprogramowania

 

W 1975 roku firma Paula Allena i Billa Gatesa Micro-Soft zaczęła sprzedawać swoje pierwsze oprogramowanie Micro-Soft BASIC razem z pierwszym na rynku komputerem osobisty Altair 8800. Stąd też zamiennie używa się nazwy Altair BASIC. Oprogramowanie do tej pory było traktowane jako nierozłączna część komputera, dla potrzeb którego zostało napisane. Był hardware – komputer, nie istniał software -program jako odrębny byt. Software był częścią komputera i nie funkcjonował samodzielnie jak dzisiaj np. Microsoft Windows, MS Office, programy do obsługi sprzedaży czy księgowości firm, czy tysiące innych programów, które sprzedawane są samodzielnie i można je zainstalować na dowolnym komputerze.

Allen i Gates ludzie, którzy wymyślili software?

Paul Allen i Bill Gates oczywiście nie byli pierwszymi programistami i nie wymyślili softwaru, ale byli pierwszymi, którzy postanowi sprzedawać oprogramowanie bez komputerów i dobrze na nim zarabiać. Ich Altair BASIC był sprzedawany razem z komputerem, w pakietach z kartami rozszerzeń w cenach od 30$ do 150$, ale kupowany bez komputera kosztował aż 500$. Była to cena wygórowana, zważywszy na fakt, że sam Altair  8800 w wersji podstawowej kosztował niecałe 400 dolarów. Jednak nawet kilkadziesiąt dolarów za Altair BASIC w pakiecie wydawało się wysoką ceną, gdyż miłośnicy komputerów nie byli przyzwyczajeni do płacenia za oprogramowanie.


Wydruk strony z kodem Altair BASIC (fot. Domena publiczna)

Programy były kupowane z komputerami, bo były pisane dla konkretnego komputera, z konkretnymi podzespołami (np. pod konkretny model procesora). Program BASIC napisany dla Altaira nie działałby na komputerze IBM czy sprzęcie innej firmy. Był, jak to się mówi dzisiaj, niekompatybilny. Pojawienie się mikrokomputerów oraz oprogramowania Micro-Softu zmieniło tę sytuację.

MITS-mobile i  Homebrew Computer Club

Ed Roberts twórca Altaira 8800, jeszcze w 1975 r. wpadł na świetny pomysł marketingowy. Kupił  niebieskiego vana, zabrał ze sobą Altaira 8800 i zaczął jeździć po Stanach Zjednoczonych,  spotykając się w miastach i miasteczkach z komputerowcami-hobbystami, prezentując im Altaira i jego możliwości. Towarzyszyli mu na zmiany Allen i Gates. Spotkania cieszyły się dużym powodzeniem, coraz więcej ludzi kupowało Altaira i oprogramowanie Micro-Softu. Hobbyści kupowali komputery Robertsa, zakładając jednocześnie koła miłośników komputerów, gdzie wymieniali się wiedzą i doświadczeniem, pisali programy użytkowe na pierwszy komputer osobisty, handlowali podzespołami elektronicznymi.

Jedno z takich kół powstało w Dolinie Krzemowej, zrzeszało zarówno inżynierów, pracowników firm elektronicznych, hobbystów-elektroników składających w domu komputery, a także pasjonatów oprogramowania, których dzisiaj nazwalibyśmy hakerami. Nazywali oni swój klub Homebrew Computer Club (HCC).


Dyskietka 8-calowa z Altair BASIC ver. Extended 4.1 (fot. ze strony www.virtualaltair.com )

W czerwcu, w jednym z hoteli w Palo Alto klub HCC miał spotkać się z Robertsem. Wielu z członków zakupiło wcześniej Altaira 8800, przyszli teraz zobaczyć jak działa  oprogramowanie Micro-Softu. Prezentacja zrobiła tak duże wrażenie, że jeden z uczestników “pożyczył” sobie taśmę perforowaną z kodem BASICa, następnie skopiował ją na swoim komputerze w wielu egzemplarzach i na kolejnym spotkaniu HCC zaczął rozdawać kopie wśród członków klubu, aby je dalej rozpowszechniali. Dzisiaj powiedzielibyśmy, że to piractwo, czyn karany. Wtedy  było to standardowe zachowanie, nikt nie miał nic przeciw takiemu rozpowszechnianiu oprogramowania komputerowego. Nikt, poza Billem Gatesem. Ten na wieść o takiej akcji hakerów wściekły napisał list otwarty do hobbystów.

List otwarty Gates do hobbystów-komputerowców

Gates napisał w liście, że wspólnie z Allenem musieli zainwestować w napisanie BASICa, po pierwsze pieniądze, choćby na zatrudnienie Montego Davidoffa, który pomagał im w napisaniu programu, po drugie swój własny czas. Całość inwestycji w BASIC Gates wyliczył na 40 000 $. Stwierdził, że skoro Altair BASIC funkcjonuje na rynku, a był sprzedany tylko z kilkoma procentami komputerów, to znaczy, że reszta  została ukradziona. Gates oskarżył hobbystów o kradzież swojego oprogramowania i zaapelował do tych, którzy użytkują Altair BASIC bez licencji o uregulowanie płatności za program. Podpisał list jako współzałożyciel Micro-Softu i opublikował go w biuletynie klubu HCC oraz wysłał kopie do kilku czasopism wydawanych dla komputerowców amatorów min. “Computer Notes”.


Bill Gates z Altair 8800 (fot.youtube.com)

List spotkał się z szerokim odzewem, nie mniej jak przyznał sam Gates, w odpowiedzi komputerowcy głównie obrzucali go stekiem obelg. Poza tym hobbyści zarzucili mu, że sam pisząc program wykorzystywał do tego uczelniane komputery, kupione za rządowe pieniądze, a teraz śmie za to brać pieniądze od innych.

Faktycznie,  Gatesa zawsze korzystał z komputerów szkolnych lub uniwersyteckich, z rządowych łączy i cudzych kont, na które włamywał się niczym haker. Teraz pisał do innych hakerów z pozycji poszkodowanego. Raczej trudno tu mówić o etyce biznesowej czy o zwykłej ludzkiej przyzwoitości.

W tej sytuacji okazało się, że tylko nikły procent posiadaczy BASICa postanowiła “naprawić swój błąd” i zapłacić za program. Reszta, można powiedzieć, “miała to gdzieś”. Wielu wśród nich stało się wrogami Gatesa, grono to rosło wraz ze zwiększaniem się wpływu Microsoftu na rynek softwaru.

Nie mniej Micro-Soft, a dokładnie Bill Gates, dał początek rynkowi oprogramowania, jaki dzisiaj znamy. Programy pisane są tak , że mogą działać  na różnych komputerach, na wielu platformach systemowych, ale za licencje  trzeba zapłacić, czasem bardzo dużo. Wyjątkiem są  drobne programy typu freeware. Można kopiować za damo, bez naruszenia licencji, ale są tylko do użytku prywatnego. Istnieją także programy typu open-source, które z zasady są darmowe, nawet do użytku komercyjnego, ale np. aktualizacje czy programy dodatkowe mogą być już płatne np. niektóre wersje Linuxa czy Open Office. Kopiowanie programów, poza tymi wyjątkami,  bez opłacenia licencji  jest traktowane jako piractwo komputerowe. Piractwo jest ścigane prawnie i w przypadku, gdy sprawca uzyskuje z tego tytułu korzyść majątkową, grożą mu sankcje karne. Ale to temat na oddzielne teksty, które może kiedyś napiszę.

Koniec MITS, początek Microsoftu

W roku 1978 Ed Robert sprzedał firmę MITS i prawa do Altaira firmie Pertec Computer Corporation, która produkowała napędy do tego komputera. Współpraca MITS z Micro-Softem zakończyła się sprawą sądową. Walczono o prawa do BASICa, który stawał się coraz bardziej popularny. Wygrał ją Microsoft i BASIC stał się ich flagowym programem. Altair bez BASICa nie sprzedawał się już tak dobrze i w końcu Pertec Computer zaprzestał jego produkcji.


Pierwszy zespół Microsoftu. 1978 r. W pierwszy rzędzie Gates i Allen (z brodą) (fot. Microsoft)

Poza tym działała już poważna konkurencja o nazwie Apple ze swoim mikrokomputerem Apple I,  a na horyzoncie był IBM ze swoimi PC XT. Obie firmy miały początkiem lat 80. zdominować rynek komputerów osobistych, połykając takie firmy jak MITS.

Również Microsoft przygotowywał się do nowej ery komputerów. W 1978 r. Micro-soft już jako Microsoft przeniósł się z Albuquerque do Seattle, skąd pochodzili Gates i Allen.

Mimo, a może dzięki temu, że komputerowcy amatorzy zaczęli rozpowszechniać pirackie wersje BASICa, program ten stał się tak popularny, że wkrótce miał zostać przeniesiony na platformę MS-DOS. MS-DOS, kultowy dzisiaj system operacyjny został napisany przez Microsoft dla komputerów IBM PC XT, które w latach 80. zalały cały świat.

MITS i Altair skończył żywot. Microsoft w 1978 r. był na początku swojej wielkiej kariery. Oczywiście z Gatesem u steru.

 

G. Shamot

 

 

 

Źródła
=================
Walter Isaacson – “The Innovators”
The History of Intel Processors
http://www.pldos.pl/bogus/hardware
https://mobirank.pl
http://www.virtualaltair.com
https://businessinsider.com.pl

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *