Historia komputerów

Era Intela – Ed Roberts, Allen i Gates, Altair BASIC, Micro-Soft

Kiedy w grudniu 1974 roku, w numerze I/75 “Popular Electronics” ukazał się pierwszy artykuł o nowym mikrokomputerze Altair 8800, Ed Roberts nie spodziewał się, że zostanie zasypany tysiącami zamówień na ten pierwszy na świecie komputer domowy. Był to też pierwszy komputer, który można było kupić w wersji do samodzielnego złożenia, był zbudowany na bazie najnowszego mikroprocesora Intela 8080, a do tego był niewiele droższy od ceny samego procesora. Idealny pomysł na komputer domowy/osobisty dla komputerowców-hobbystów. Ed miał jednak mały problem, mianowicie nie posiadał ani jednego komputera. Prototyp zaginął w czasie transportu. A zamówienia już czekały. Musiał szybko montować nowy prototyp i zaczynać produkcję. Nie miał też oprogramowania do tego komputera. Do czasu  kiedy zadzwonił niejaki Paul Allen.


Ed Robert ze złożonym Altair 8800, obok Altair 8800b w wersji do złożenia
(fot. ze strony www.s100computers.com)

Allen i Gates czyli Micro-soft BASIC

Paul Allen i Bill Gates poznali sie w średniej szkole w Seattle, gdzie połączyła ich pasja do komputerów, a ściślej do programowania komputerów. Pisali różne programy, dla zabawy i całkiem poważnie dla firm np. do obliczania płac czy liczenia natężenia ruchu drogowego, korzystając ze szkolnych terminali i… łączy rządowych. Allen, starszy o dwa lata, pojechał na studia do Waszyngtonu, ale na drugim roku rzucił naukę i przeprowadził się w pobliże Gatesa, który właśnie zaczął studia na renomowanym Harvardzie. Billa od studiów bardziej interesowały  komputery. Koledzy znowu postanowili razem pisać programy. Przeczuwali, że nadchodzi era mikrokomputerów i że dla nich będzie to wielka szansa. Chcieli pisać programy do tych mikrokomputerów, założyć firmę  i zarabiać dużo pieniędzy. Gates był bardziej ambitny i chciał zostać milionerem. Zresztą pochodził z bogatego bankierskiego rodu, jego pełne nazwisko to William Henry Gates III. Allen pochodził ze średniozamożnej rodziny. Więc startowali z innego poziomu.


Paul Allen i Bill Gates czyli Micro-Soft. 1975 r. (fot. Doug Wilson/Corbis)

Impulsem dla nich stał się właśnie styczniowy numer “Popular Electronics” z Altair 8800 na okładce, który ukazał się przed Bożym Narodzeniem 1974 r. Obaj przyjaciele, zafascynowani możliwością stworzenia programu na użytek pierwszego mikrokomputer na świecie, napisali list do Eda Robertsa. Stwierdzili, że mają interpretator języka BASIC na procesor i8080 i chcą, żeby Roberts sprzedawał ich oprogramowanie razem z Altair 8800. Można powiedzieć, że “nieco mijali się z prawdą”, bo dopiero zamierzali pisać takie oprogramowanie, nie mając ani Altaira, ani procesora i8080. Kiedy po kilku tygodniach nie otrzymali odpowiedzi, postanowili zadzwonić do Albuquerque, gdzie MITS miał siedzibę. Gates był sprawniejszym managerem i łatwiej dogadywał się w sprawach biznesowych przez telefon, ale mimo 20 lat wyglądał na niewyrośniętego nastolatka. Allen był wyższy i miał brodę, w garniturze wyglądał poważnie. Postanowili, że Gates zadzwoni do Robertsa, przedstawi się jako Allen i umówi się na spotkanie, a w przypadku zgody  Allen pojedzie do siedziby MITS omówić warunki współpracy. Tak też zrobili.

Podczas rozmowy telefonicznej Roberts powiedział, że miał wiele różnych propozycji i, że podpisze umowę z nimi, jeżeli przyjadą do niego i zaprezentują poprawnie działające oprogramowania.

Gates i  Allen nie mając do dyspozycji komputera Altair 8800, kupili podręcznik o procesorze i8080, zrobili emulację procesora na komputerze DEC PDP-10 i w ciągu kilku tygodni napisali program. Końcem lutego Paul Allen z programem BASIC na taśmie perforowanej poleciał do Albuquerque.


Taśma perforowana z oryginalnym programem Altair BASIC 8kB (fot. Domena publiczna)

Ed Roberts odebrał Allena z dworca lotniczego, zawiózł do hotelu i…musiał zapłacić za ten hotel. Allena, późniejszego miliardera, nie było stać na pokój. Na drugi dzień w biurze MITS umówili się na pokaz. Allen wczytał program do pamięci Altaira, ale trwało to bardzo długo i zebrani pracownicy firmy zaczęli wątpić czy program będzie działał. Kiedy to się udało Allen, korzystając z dalekopisu ASR-33, wpisał na klawiaturze komendę BASICa: “PRINT 2+2” i po chwili maszyna wydrukowała na drukarce dalekopisu odpowiedź: “4”. Wszyscy zaczęli się śmiać z radości, zdając sobie sprawę, że to historyczna chwila – pierwszy program zadziałał na pierwszym mikrokomputerze.

Była to też przełomowa chwila dla obu stron. Roberts mógł sprzedawać mikrokomputer z oprogramowaniem, co przyniosło jego firmie jeszcze więcej zamówień. Allen z Gatesem podpisali umowę z MITS na udzielenie 10-letniej licencji na ich program. Altair BASIC miał być sprzedawany z każdym egzemplarzem komputera i od każdego sprzedanego egzemplarza mieli otrzymywać 30$. Dwaj wspólnicy, przed którymi otworzył się nowy rynek zbytu przeprowadzili się do Albuquerque i założyli firmę Micro-Soft, która wkrótce miała stać się wielkim Microsoftem. Już wtedy, zresztą po raz kolejny, chytry Gates wykiwał Allena przyznając sobie 60% akcji w spółce i decydujący głos w zarządzaniu firmą. Allen wściekły zgodził się na 40%. Ale stosunki między kolegami i wspólnikami Micro-Softu to temat na inny artykuł, czy raczej całą serię artykułów.

Altair BASIC

Jak juz pisałem, po ukazaniu się  pierwszego artykułu o Altairze 8800, MITS dostało od razu 1000 zamówień. Po kilku miesiącach było ich 5 tysięcy.  Poszczęściło się Edowi Robertsowi, bo trafił na Allena i Gates i mógł prawie od początku sprzedawać komputer z oprogramowaniem. Ale wszystko miało dwie strony. Oprogramowanie powodowało dodatkowy problem – komputer musiał mieć minimum 4kB pamięci na sam program BASIC. Natomiast pierwsza wersja Altair 8800 miała całej pamięci zaledwie 256 bajtów. BASIC wymagał dodatkowej karty pamięci, a że nie było jej gdzie zainstalować, trzeba było zmienić rozwiązanie całej płyty głównej. Dlatego opracowano nową wersję Altair 8800a, gdzie na nowej płycie głównej można było instalować więcej kart. Komputer oferowano od razu w zestawach z kartami pamięci 1, 2, 4, 8 lub 12 kB i z programem Altair BASIC. Micro-Soft zatrudnił dodatkowych programistów i wkrótce mógł zaoferować kilka wersji swojego oprogramowania. Najtańszy był Altair BASIC, sprzedawany w pakiecie z kartą pamięci 4kB i kartą I/O za 30$, a najdroższy  Extended BASIC z kartą pamięci 12 kB w cenie  150$. Altair BASIC sprzedawany poza pakietami kosztował aż 500$.


Stacja dyskietek 8 cala do Altair 8800 (fot. ze strony vintagecomputers.ca)

I tu, w związku z koniecznością płacenia za Altair BASIC, doszło do ciekawej historii. Komputerowcy-hobbyści przyzwyczajeni, że płaci się za komputer, a nie za programy zbuntowali się przeciwko płatnemu BASICowi Micro-Softu. Co zrobili i jak zareagował Gates ze wspólnikiem? O tym w następnej części.

Ciekawostka

Firma MITS sprzedawała początkowo Altair 8800 jako mikrokomputer bez żadnych urządzeń peryferyjnych. Oferowano jednostkę centralną, dodatkowo program BASIC i karty rozszerzeń. W  biurze MITS do pracy z Altair 8800 używano terminala-dalekopisu ASR-33 firmy Teletype Corporation. Składał się on z klawiatury, drukarki oraz czytnika/dziurkacza kart perforowanych. Później ten terminal zaoferowano również  klientom, ale był na zamówienie i trzeba było czekać ponad rok na realizację zamówienia. Kosztował niemało, bo 2000$. Używany można było kupić na rynku wtórnym już za 1200$.


Terminal/dalekopis ASR-33 do Altair 8800 (fot. Domena publiczna)

Kolejnym urządzeniem zewnętrznym, które można było dokupić do Altaira były stacja dyskietek 8-calowych, które produkowało kilka firm, między innymi firma Pertec Computer. Pertec w 1977 r. wykupił MITS od Eda Robertsa., wprowadziła do sprzedaży stacje dyskietek, a także  napędy dysków twardych własnej produkcji.

W pierwszych latach sprzedaży komputer Altair 8800 w wersji podstawowej kosztował około 400$. Natomiast za gotowy komputer w najbogatszej wersji z 32kB pamięci, stacją dyskietek i terminalem ASR-33 trzeba było zapłacić aż 4750$. Taki sam zestaw w wersja do złożenia, dla komputerowców-hobbystów kosztowała 3500$. Ale czy komputerowca-hobbystę stać było na taki wydatek? W 1975 r. przeciętny Amerykanin zarabiał 5$ na godzinę, czyli musiałby pracować na takiego Altaira 8800 ponad 4 miesiące. No to chyba nie był już komputer dla każdego hobbysty…

 

G. Shamot

 

 

Źródła
=================
Walter Isaacson – “The Innovators”.
The History of Intel Processors
http://www.pldos.pl/bogus/hardware/
http://www.computinghistory.org.uk
http://info-biography.blogspot.com
https://vintagecomputer.ca/
http://www.s100computers.com/

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *